00 intro Grammatica Gezegde Onderwerp; niveau brugklas 2 havo vwo


Lees eerst onderstaande introductietekst. Ga daarna door met de volgende oefeningen.
Succes.

0801cartoon-vak-afgeschaft-220x165.gifEen niet eenvoudig onderdeel van het ontleden is het naamwoordelijk gezegde. Bij het werkwoordelijk gezegde heb je geleerd dat het zelfstandig werkwoord (zww) het belangrijkste werkwoord is. Bij het naamwoordelijk gezegde is dat het koppelwerkwoord (kww). Het is dus altijd belangrijk eerst te bepalen wat het belangrijkste werkwoord in de zin is: is dat een zelfstandig werkwoord (= een doewoord) of is dat een koppelwerkwoord. Er zijn negen koppelwerkwoorden. 'Zijn, worden, blijven, blijken, lijken, schijnen zijn de belangrijkste zes koppelwerkwoorden. Daarnaast hebben we ook nog de koppelwerkwoorden heten, dunken, voorkomen.
Het naamwoordelijk gezegde bestaat altijd uit twee delen: het werkwoordelijk deel en het naamwoordelijk deel. Het werkwoordelijk deel bestaat alleen uit werkwoorden, waarvan het belangrijkste werkwoord een koppelwerkwoord is. Eventuele andere werkwoorden zijn hulpwerkwoorden. Het belangrijkste woord in het naamwoordelijk deel is een zelfstandig naamwoord of een bijvoeglijk naamwoord.
Wat doet het koppelwerkwoord?
Het koppelwerkwoord koppelt het naamwoordelijk deel aan het onderwerp. Je kunt ook zeggen dat het onderwerp gelijk is aan het naamwoordelijk deel. Voorbeeld:
De leerkracht is heel onrustig vandaag.
pv= is ('is' komt van 'zijn' >> Ik kan het vervangen door 'worden' >> De leerkracht wordt heel onrustig vandaag. 'is' is ook geen doewoord DUS is 'is' een koppelwerkwoord.
Onderwerp= de leerkracht >> 'is' koppelt 'de leerkracht' aan heel onrustig.
Je kunt ook zeggen de leerkracht=heel onrustig.
Het naamwoordelijk gezegde = is heel onrustig
Om te weten:
Een zelfstandig werkwoord en een koppelwerkwoord staan nooit samen in een zin of in een gezegde.
In een zin met een naamwoordelijk gezegde staat nooit een lijdend voorwerp.
Een lijdend voorwerp begint nooit met een voorzetsel.
Voor de volgende oefeningen wens ik je veel !